Suszarka nie tylko na pranie, czyli jak suszyć zioła w domu.

Ot, taki patent:

Read More

Wrotycz dla zdrowia, na mole i suche bukiety - ostatni dzwonek na zerwanie - c.d.n

Wrotycz dla zdrowia, na mole i suche bukiety- ostatni dzwonek na zerwanie- c.d.n

Ziele, które rośnie praktycznie wszędzie, na łąkach, przy lasach, przy drogach, rowach, ogródkach. Ubarwia zieloność. 

Lubię te drobne kwiatuszki w słonecznym kolorze.

Od dawna czasem zrywam  wrotycz, w niewielkich ilościach na suche bukiety, ponieważ dobrze się suszy, nie oblatuje i zachowuje trwały kolor przez długi czas. Wykorzystam go w tym roku do zrobienia wianków na Zaduszki.

Pod koniec lata, przy okazji pobytu nad wodą, skorzystałam z okazji, by również narwać bukiecik wrotyczu na pobliskiej łące, w asyście kolegi, który uczył się rozpoznawać rośliny łąkowe, ze względu na podjęty kierunek studiów. Zdecydowanie lepiej szła  mu  nauka w moim towarzystwie, gdyż jak sam stwierdził, motywował go mój dekolt, zwłaszcza gdy nachylałam się nad poszczególnymi roślinami przypominając mu ich nazwy ;) 

Przy okazji miałam sesję zdjęciową i sama też pobawiłam się trochę aparatem lepszym niż ten, którym od czasu do czasu dysponuję.

Na mole i pluskwy

Wrotycz to roślina nie tylko dla ozdoby, w/g tradycji ludowej działa odstraszająco na pluskwy oraz 

mole. Postanowiłam więc zrobić sobie do szafy, wrotyczowy płócienny woreczek  z suszonych roślin i kwiatków. Sprawdzę, być może zadziała.

Ze względu na jego charakterystyczny zapach ( nie wszystkim się spodoba), dawniej suszony wrotycz wkładano do książeczek modlitewnych, co miało zapobiegać zaśnięciu na nudnym kazaniu w kościele :D

Na komary i kleszcze

Oprócz tego sok świeżej rośliny ( w formie "nacierki" na ciało ) lub nalewka z niej odstraszają ponoć ( nie sprawdzałam, ale inii sprawdzali) komary, kleszcze, muchy i mrówki.

Może warto ze względu na tę właściwość posadzić sobie wrotycz w ogródku, przy domu.

Tutaj autor testuje nacierkę wrotyczową >  Zobacz

Nalewka z wrotycza na kleszcze w/g dr Aliaksandra Haretskiego:

Do naczynia ( nie plastikowego) wsypujemy kwiaty wrotyczu, zalewamy wódką. Po kilku dniach część płynu wlewamy do spryskiwacza i spryskujemy ciało, czy odzież.

Pewnie można też zrobić napar i spryskać nim ciało, choć myślę, że napar będzie miał gorsze właściwości zapachowe, może mniej olejków...

Dobrym pomysłem jest też zastosowanie olejku eterycznego z wrotyczu, trzeba jednak pamiętać by nie stosować go nierozcieńczonego na skórę. Trzeba go rozcieńczyć w innym oleju ( migdałowym, słonecznikowym, z nasion winogron lub innym ) w proporcji 15 kropli olejku z wrotyczu na 1/5 szklanki oleju.

Działanie lecznicze

Surowiec: 

To już ostatni dzwonek by jeszcze gdzieś znaleźć nieprzekwitnięte kwiaty wrotyczu. Liście zrywa się przed kwitnieniem i w czasie kwitnienia, kwiaty w lipcu i sierpniu, czasem we wrześniu jeszcze kwitną. Potem już tylko owoce (w/g dr. H. Różańskiego )

Inni autorzy podają, że do celów leczniczych zbiera się tylko kwiaty, od lipca do września, bez szypułek i suszy najlepiej w suszarniach ogrzewanych w temp. 30 stopni C.  (A.Ożarowski, W.Jaroniewski, "Rosliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie", 1987r. )

Surowiec w Polsce stanowi mieszaninę 2 do 8 ras chemicznych, różniących się dość  znacznie składem chemicznym olejku eterycznego.

Ze względu na Tę zmienność chemiczną i  wysoką toksyczność tujonu ( zawartość  nawet do 70% ) , zaniechano doustnego stosowania wrotyczu lub jego wyciągów. Niekiedy jest on tylko jednym ze składników mieszanek ziołowych lub specyfików.  (A.Ożarowski, W. Jaroniewski, 1987 r)

Warto jednak wiedzieć, że dawniej zatrucia tujonem miały najczęściej miejsce w przypadku nadmiernego spożycia alkoholi z dodatkiem ekstraktów lub olejków wrotycza ( i innych roślin, które zawierają  tujon ) - wódek, nalewek, likierów, które były używane przez francuską bohemę z przełomu XIX i XX wieku. 

Dzisiaj  mamy wódkę tzw. absynt, który też zawiera jakąś dawkę tujonu a jednak jest dopuszczony do spożywania.

Dyrektywa unijna dopuszcza maksymalny poziom tujonu na 10mg/kg w napojach alkoholowych powyżej 25% zawartości alkoholu i na 35% mg/kg w alkoholach spełniających normy dla gorzkich wódek. Kraje członkowskie mogą regulować produkcję i sprzedaż trunku w zakresie dyrektywy o ile same nie ustanowią innego prawa, Polska przyjęła dyrektywę bez zmian i zastrzeżeń w 2006 r.

Więc jak widać można również wewnętrznie tylko w określonych dawkach.

Dr  Henryk Różański podaje wiele właściwości leczniczych wrotyczu, do zastosowania wewnętrznego, bazując również na własnych badaniach i doświadczeniach. Ale o tym potem.

Zastosowania zewnętrzne i wewnętrzne w tradycji ludowej

Same kwiaty wrotyczu lub ich przetwory stosuje się zewnętrznie, głównie przeciwko wszawicy i świerzbowi.

W lecznictwie ludowym wyciąg alkoholowy z kwiatów wrotyczu stosowany jest do nacierania w bólach artretycznych i gośćcowych. 

Dawniej uważano, że działa on krzepiąco na żołądek, stosowano go więc przy zaburzeniach trawienia, spowodowanych spożyciem obfitych tłustych posiłków.

Działanie przeciwirusowe, przeciwzapalne i przeciwnowotworowe

W medycynie ludowej od dawna wiadomo było, że wrotycz wykazuje silne działanie przeciwirusowe.

Potwierdzili to naukowcy z Hiszpanii i Wielkiej Brytanii, którzy na łamach magazynu "Phytotherapy Research" przekonują, że zioło to może zwalczać wirusa opryszczki, dzięki substancji aksylaryna, którą można znaleźć zarówno w korzeniu, jak i części naziemnej rośliny. 

W trakcie badań odkryto również, że wrotycz zawiera też partenolid, substancję o silnym działaniu przeciwnowotworowym i przeciwzapalnym.

Kwitnące ziele i liście zawierają między innymi (dr. H. Różański ):

- elemen ( elemene) o działaniu przeciwrakowym ( anticancers, antitumor ) wzbudza apoptozę, działa cytotoksycznie

- eupatylinę ( eupatiline - flawon = 5,7 -dihydroxy-3,4,6-trimethoxyflavon ) wzbudzający apoptozę, hamujerozwój nowotworów, stosowany w fitoterapii do leczenia niektórych białaczek

-  santamarynę = santamarine , działa rozkurczowo, przeciwzapalnie i przeciwrakowo

- w olejku eterycznym wystepuje seskwiterpen - dawanon ( davanone ) o działaniu przeciwnowotworowym, stymulującym układ dokrewny i przeciwzakaźnym oraz immunostymulującym

c.d.n

Read More

Wierzba - legendy, wierzenia i właściwości lecznicze.

WIERZBA - legendy, wierzenia i właściwości lecznicze

                     ( wiklina jak aspiryna)

Wielkimi krokami nadchodzi wiosna, zakwitły wierzbowe "bazie". Wierzba jest symbolem budzącego się życia. Łączą się z nią legendy, baśnie i wierzenia jeszcze z czasów starosłowiańskich. Wierzono, że w wierzbowych dziuplach mają swoją siedzibę drzewne nimfy - driady, boginki, rusałki leśne znane w mitologii wszystkich ludów indoeuropejskich. niezwykle pięknymi, dobrymi duchami drzew o chaotycznej naturze. Żyją zazwyczaj samotnie opiekując  się konkretnymi, bardzo starymi drzewami. Legendy głoszą, że są one duszami starych drzew. Boginki drzewne, czują wszystkie rany zadane ich drzewu i żyją tylko tak długo jak ono. Ich chaotyczna natura objawia się tym, że hołdują one swoim pragnieniom i kaprysom. Choć są życzliwe dobrym istotom, czasem zdarzają się sytuacje gdy wybierają sobie jakiegoś zwykłego podróżnika i używając zauroczenia porywają go na jakiś czas, aby był ich partnerem.
I prawdopodobnie ten kult leży u podstaw wiązania wierzby z duchami i demonami. Mieszkał w niej też ludowy diabeł Rokita. 
Jednak wierzba to nie tylko siedlisko złych mocy ale również drzewo opiekuńcze, bowiem pomagała w szczęśliwych porodach i tym matkom, które miały problemy z wychowaniem pociech. Kobiety pragnące dziecka stroiły wierzbę w kwiaty, zawieszały na niej wota i prosiły o spełnienie ich pragnienia. Zwyczaj ten aż do XIX w., o czym wspomina T. Narbutt:

Na prawym brzegu Niemna, niżej trochę Jurborka...postrzegłem jednej niedzieli wierzbę ubraną w wieńce z kwiatów. 

Prastara legenda litewska mówi, że dawno, bardzo dawno temu, w pobliżu rzeki mieszkała kobieta o imieniu Blinda, która każdego roku rodziła dziecko. Matka Ziemia uważała, że tylko jej się należy miano najpłodniejszej. Postanowiła więc pozbyć się rywalki. Któregoś ranka Blinda szła brzegiem rzeki i ugrzęzła w mokrym gruncie, ziemia ścisnęła mocno jej nogi. Nie mogła się uwolnić, wrosła w ziemię i przemieniła się w wierzbę. Dlatego właśnie po litewsku to drzewo nosi nazwę "blinde".

Starosłowiańscy wieduni ( czyli ci co "wiedzą" ) doskonale orientowali się, że kora wierzby jest skutecznym lekiem na zimną febrę i kaszel. Medycyna ludowa stosowała ją w chorobach , w których dzisiaj podaje się chininę czy aspirynę: jako lek napotny, przeciw gorączce, w bólach reumatycznych, także przeciw biegunkom i wzdęciom. 
Obmywano korą rany, które nie chciały się goić i nadmiernie pocące się stopy. Wywary były tym skuteczniejsze, że w ich stosowaniu towarzyszyły zaklęcia i specjalny rytuał. Szczytem umiejętności było przesuwanie terminu śmierci, gdzieś w daleką przyszłość: za radą wieduna, ten kto chciał jeszcze pożyć udawał się pod najbliższą, starą wierzbę, pluł na nią trzy razy i wypowiadał słowa:

- Ty niedługo umrzesz, bo musisz, a ja będę żyć, bo mogę

Ponoć pomagało, i kto chce niech wierzy ;)

Wierzba purpurowa  ( wiklina ) jak aspiryna

( Salix purpurea L.)

Krzew w Polsce pospolity na niżu i w niższych partiach górskich, często hodowany na plantacjach ze względu na surowiec wikliniarski. Występuje też w innych częściach Europy i strefie umiarkowanej Azji nad rzekami i potokami ( info dla polskich emigrantów ;) ) Młode pędy wyróżniają się czerwonym zabarwieniem z odcieniem purpurowym. Liście łopatkowato- lancetowate, najszersze powyżej połowy długości, 5-8 razy dłuższe niż szerokie, zaostrzone u szczytu, całkowicie nagie, od spodu sine. 
 
Zbiór kory :  
marzec, wiosna przed wytworzeniem liści

Korę zdejmuje się po zaobrączkowaniu dwukrotnym 2-3 letnich gałązek i jej nacięciu podłużnym w odcinkach długości ok. 20 cm ( nacinamy gałązkę dokoła w dwóch miejscach równolegle i potem nacinany prostopadłą linią do nich, wtedy łatwo zdjąć kawałek kory). Po szybkim wysuszeniu na słońcu lub w suszarni do 40 stopni, kora zachowuje swój gorzki smak. 
Polecam jednak nie robić tego dzikim drzewom jak ktoś nie musi, tylko zakupić gotową suszoną korę w zakładach zielarskich ( takie zakłady zazwyczaj trzymają się procedur dotyczących czasu zbioru, temperatur suszenia itd. )


Związki czynne: 

( bogatsza w związki czynne od wierzby białej, więc ona jedyna daje surowiec pełnowartościowy ) 
Kora zawiera  glikozydy fenolowe w ilości do 10%  ( m.in. salicynę, salikortynę, triandrynę i salirepozyd) , flawonoidy ( m.in. izosalipurpurozyd i hiperozyd), garbniki pitokatechinowe i galotaniny w ilości 10%, kwas elagowy , katechinę i sole mineralne.


Działanie:

Glikozydy fenolowe łatwo rozpadają się w przewodzie pokarmowym, uwalniając alkohol salicylowy, który utlenia się do kwasu salicylowego. Powstające rozpuszczalne sole tego kwasu dobrze wchłaniają się do krwiobiegu i wywierają działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe, przeciwgorączkowe oraz przeciwbakteryjne. Związki salicylowe hamują powstawanie prostaglandyn wywołujących i podtrzymujących  procesy zapalne w błonach, stawach i mięśniach. Działanie odwarów z kory jest jednak powolne, ponieważ zawierają znacznie mniej salicylanów, niż wynoszą dawki preparatów syntetycznych.
Flawonoidy zawarte w korze zwiększają ilość wydalanego moczu wskutek wzmożenia filtracji w kłębkach nerkowych, jak i w wyniku niewielkiego obniżenia napięcia mięśni gładkich dróg moczowych.
Garbniki kory wierzby mają działanie przeciwbakteryjne , przeciwzapalne i w niewielkim stopniu przeciwzakrzepowe, a ponadto zmniejszają przepuszczalność ścian naczyń włosowatych przewodu pokarmowego i zapobiegają mikrokrwawieniom. Mają też działanie zapierające, przeciwbiegunkowe, i nieco przeciwpotne. 


Działania niepożądane:

Duże dawki przetworów z kory wierzby mogą powodować zaparcia


Zastosowanie :

Odwary z kory wierzby stosuje się jako leki pomocnicze w podostrym i przewlekłym gościu stawowym i mięśniowym. Kora wierzby zalecana jest w niektórych chorobach gorączkowych, zwłaszcza w grypie i chorobie z przeziębienia, , podobnie jak syntetyczne związki salicylowe. Stosuje się w słabo nasilonych nerwobólach i migrenie, w łuszczycy, nieżycie żołądka i jelit, a także w zapaleniu błon śluzowych przewodu pokarmowego ze względu na garbniki.

Zewnętrznie :
W połączeniu z liściem szałwii kora wierzby używana jest przeciw nadmiernej potliwości.

Do dzisaj Herbapol produkuje mieszanki ziołowe, których składnikiem jest kora wierzby, z których można skorzystać :
Pyrosan i Reumosan, granulat Reumogran, maść Capsiplex. 


Przetwory :

Odwar z kory wierzby: 

Jedną i pół łyżki  rozdrobnionej kory zalać 2 szklankami gorącej wody i gotować pod przykryciem 5-7 minut. Odstawić na 15 min. i przecedzić. Pić 1/3 - 1/2 szklanki 3-4 razy dziennie 30-60 min. po posiłkach jako środek przeciwzapalny, przeciwgorączkowy i przeciwreumatyczny oraz pomocniczo w migrenie i łuszczycy.

Kąpiel w nadmiernym poceniu i dolegliwości skórne:   ( z korą wierzby w mieszance ziół)
  
100 g liści szałwii, 50 g kory wierzby i 25 g kwiatów rumianku zalać 3-4 litrami wody wrzącej i ogrzać pod przykryciem do wrzenia. Odstawić na 15 min. i przecedzić do wanny wypełnionej do 1/3 wodą o temp. około 37 stopni. Wytrawione zioła przenieść do woreczka płóciennego, zawiązać i zanurzyć w wannie. Czas kąpieli 15-20 min. Następnie owinąć mokre ciało prześcieradłem kąpielowym albo szlafrokiem i odpoczywać 30 min.
Stosować w nadmiernej potliwości, świądzie, pokrzywce i innych dolegliwościach skórnych.

Uwaga:

Na logikę, kory wierzby chyba nie powinni stosować ci , którzy są uczuleni na salicylany . 
Osoby mające problemy z tarczycą też powinny uważać ze stosowaniem salicylanów bo mogą zafałszować wyniki badań hormonów ( FT4, FT3 ), przy nadczynności mogą też doprowadzić do tzw. przełomu tarczycowego co jest niebezpieczne.
Jeśli ktoś bierze lek z hormonem tarczycy przy niedoczynności to salicylany w dużych dawkach mogą wypierać tyroksynę z połączeń z białkami osocza  i osłabić działanie leku.
 

Wierzba biała   ( uboższa w substancje czynne od wierzby purpurowej )

( Salix alba L.)

Drzewo lub krzew, o pniu zielonobrunatnym, gałęziach giętkich, zielono-żółtawych. Liście są naprzemianległe, lancetowate, pod spodem szaro owłosione. Kwiaty męskie i żeńskie są zebrane w tzw. kotki. Rośnie przeważnie nad wodami stojącymi i płynącymi od nizin po góry.
Jest wykorzystywana od starożytności w celach leczniczych ( kora ) i jako materiał do wyrobów wikliniarskich ( kosze) jak i mebli.

Zbiór kory : jak wyżej opisałam
  
Związki czynne: 

glikozydy fenolowe, m.in. : salicynę, salikortynę, populinę, fragilinę, acetylosalicynę, grandydenatynę i salirepozyd, do 14% garbników oraz inne subtancje. 

Działanie:

Dzięki zawartości związków salicylowych kora jest dobrym środkiem przeciwzapalnym, przeciwgorączkowym, przeciwnewralgicznym i przeciwgościowym. Działa też napotnie podczas przeziębienia.
Obecnie zastąpiły ją takie preparaty syntetyczne, jak aspiryna, kwas acetylosalicylowy i in.
Zewnętrznie stosuje się korę wierzby do sporządzania kąpieli, maści i kataplazmów.

c.d.n 

Read More

Podbiał i Pokrzywa

PODBIAŁ :

 

Zawartość substancji czynnych: 

śluzy ( do 8% , więcej w liściach niż kwiatach ), garbniki, goryczki ( więcej w liściach niż w kwiatach), flawonoidy (rutyna, hiperozyd i awikularyna, więcej w kwiatach niż w liściach ), fitosterol, kwasy wielofenolowe, cholinę, oraz sole mineralne bogate w cynk, karotenoidy, olejek eteryczny, flawonoidy.
W surowcu  z Australii i Norwegii znaleziono alkaloid pirolizydynowy - senkirkinę, w pochodzących ze środkowej i zachodniej Europy pokrewną tussilaginę.
 
Działanie lecznicze: 

Odwary z liści powlekają błony śluzowe jamy ustnej i gardła oraz zmniejszają podrażnienie błon śluzowych górnych dróg oddechowych. Rozrzedzają zalegającą wydzielinę i pobudzają ruchy nabłonka rzęskowego, wyzwalając odruch wykrztuśny. Jednocześnie flawonoidy łagodnie obniżają napięcie mięśni gładkich dróg oddechowych i oskrzeli ułatwiając odkrztuszanie. Garbniki natomiast działają ściągająco i przeciwzapalnie na błony śluzowe jamy ustnej, gardła i przełyku a olejek eteryczny lekko przeciwbakteryjnie.
Kwiaty mają silniejsze od liści działanie rozkurczowe a liście silniejsze działanie powlekające i ściągające.

Działanie niepożądane:

Ze względu na obecność alkaloidów pirolizydynowych należy unikać stosowania przetworów z podbiału przez dłuższy czas.

Zastosowanie:

Przetwory z liści w lekkich stanach nieżytowych błon śluzowych górnych dróg oddechowych, z objawami bólu gardła, utrudnionym przełykaniem i odkrztuszaniem.
W przewlekłym zapaleniu oskrzeli, osłabieniu odruchu wykrztuśnego i w zanikowym, suchym nieżycie gardła u palaczy tytoniu. Niekiedy podaje się liść podbiału w mieszankach w stanach zapalnych przełyku.

Kwiat podbiału stosowany jest podobnie jak liść w nieżytach błon śluzowych górnych dróg oddechowych o łagodnym przebiegu, zwłaszcza u osób starszych, u których obserwuje się często skurcz oskrzeli. Również w przypadku tzw. "suchego kaszlu"

Zewnętrznie: odwary z kwiatów podbiału stosuje się w postaci przemywań i okładów w łojotokowym zapaleniu skóry, w stanach zapalnych i odczynach rumieniowych skóry, w oparzeniach słonecznych I i II stopnia. W celach kosmetycznych na tłustą cerę.


c.d.n

 

POKRZYWA :  

 

Zawartość substancji czynnych:
 
flawonoidy, garbniki, olejek eteryczny, kwasy organiczne ( glikolowy, glicerowy), witaminy m.in. C, K ( całkiem sporo ), B2, kwas pantotenowy ( B5), prowitaminę A, ksantofil, chlorofile A i B ( do 0,75%) , protoporfiryny, fitosterole ( jak beta-sytosterol), związki aminowe ( m.in. histaminę,  acetylocholinę serotoninę), kwas mrówkowy,sole mineralne ( głównie wapń i żelazo ), fitosterol, lecytynę, substancje woskowe i śluzowe, ponadto nie ustalone bliżej związki zwiększające odporność organizmu na infekcje.

Działanie lecznicze:
 
Napary z liści lub świeże liście zalecane są w schorzeniach: stanów zapalnych i nieżytów dróg moczowych, zbyt skąpym wydalaniu moczu,  pomocniczo w  kamicy moczowej i skazie moczanowej, chorobie reumatycznej oraz niektórych chorobach skórnych, zwłaszcza wieku młodzieńczego, oraz w stanach zapalnych przewodu pokarmowego jak łagodne biegunki, nieżyty żołądka lub lub jelit ( zwłaszcza w nieżycie śluzowo-błoniastym jelit ), schorzeniach wątroby, wrzody żołądka, również w nieznacznych krwotokach z przewodu pokarmowego, płuc, macicy, nosa, przy cukrzycy, niedokrwistości, , żylaki odbytu, gruźlica płuc, żółtaczka, czerwonka, zbyt obfite krwawienia menstruacyjne, nerwo- i mięśnio-bóle. Służą w chorobie reumatycznej i skazie moczanowej.
Odwary z pokrzywy stosuje się w niektórych zaburzeniach przemiany materii, wynikających z niedoboru pewnych mikroelementów. Można je podawać dawcom krwi, wykazujący okresowo zapotrzebowanie na jony żelaza.

Zewnętrznie : do obmywań owłosionej skóry głowy w łupieżu i łojotoku ( lepsze działanie daje korzeń ), a 
                       także do irygacji w zapaleniu pochwy i upławach.


Liście pokrzywy wchodzą w skład gotowych mieszanek ziołowych produkowanych przez Herbapol: Reumogran, Reumosan ( reumatyzm, gościec, nerwobóle ), Diabetosan (działanie przeciwukrzycowe), Vagosan ( do irygacji i przemywań w niektórych chorobach kobiecych ) 



c.d.n 

Jak możemy je smacznie zjeść > sprawdź

Read More